NgocNgan.comNgọc Ngàn
Mã não, thạch anh và họ chalcedony trong trang sức

Thạch anh hồng trong trang sức: vì sao đục mờ, sao sáu cánh và hàng nhuộm, thuỷ tinh

Thạch anh hồng thật thường hơi mờ như sương, màu nhạt, hay có vết rạn. Cách nhận ra thạch anh nhuộm hồng, thuỷ tinh hồng và cách đeo, cất cho khỏi nhạt màu.

A smooth pale pink rose quartz cabochon pendant held between an older woman's fingers, side light at eye level, soft morning window light, cream linen background

Thạch anh hồng tự nhiên gần như luôn hơi mờ như có sương bên trong, màu hồng nhạt đến hồng phấn, ít khi trong vắt và ít khi hồng rực. Một viên hồng đậm, trong suốt như kẹo, có bọt khí tròn bên trong thì gần như chắc là thuỷ tinh; một viên trắng có mạng vết rạn đỏ hồng thì là thạch anh nhuộm.

Người mới mua thường nghĩ viên càng trong càng quý, nên thấy thạch anh hồng đục đục lại lo là đồ giả. Thực ra cái mờ ấy chính là bản chất của loại đá này. Hiểu nó đến từ đâu, bạn sẽ không bị lừa bởi viên "hồng trong veo" và cũng không bỏ lỡ một viên tự nhiên đẹp chỉ vì nó không lấp lánh như thuỷ tinh.

Vì sao thạch anh hồng thật lại đục như sương

Thạch anh hồng là thạch anh có màu hồng nhạt. Theo những nghiên cứu được nhiều người trong nghề chấp nhận, màu và vẻ mờ của nó đến từ vô số sợi khoáng vật rất nhỏ nằm trong tinh thể, nhỏ đến mức mắt thường không thấy từng sợi mà chỉ thấy cả khối như phủ một lớp sương. Những sợi ấy tán ánh sáng, làm viên đá có ánh dịu, không chói.

Khác với thạch anh tím mọc thành tinh thể nhọn đẹp trong hốc đá, thạch anh hồng hầu hết được khai thác thành khối lớn, không có hình tinh thể rõ, và thường có nhiều vết rạn bên trong. Vì vậy phần lớn trang sức thạch anh hồng là hạt tròn, cabochon mặt vòm, mặt chạm khắc, ít khi là viên giác nhiều mặt. Khi được giác, viên đá thường không lấp lánh mà phát ánh mềm như sữa hồng.

Có một loại thạch anh hồng trong suốt, mọc thành tinh thể nhỏ, màu do nguyên nhân khác, rất hiếm và thường được bán riêng cho người sưu tầm. Trong trang sức thông thường, bạn gần như không gặp loại này. Vì thế, nguyên tắc dễ nhớ vẫn đúng: thạch anh hồng bán đại trà mà trong vắt như nước là chuyện cần nghi ngờ trước tiên.

Thạch anh hồng thật, nhuộm và thuỷ tinh: bảng dấu hiệu

Đặt món đồ lên tờ giấy trắng, nhìn bằng mắt thường rồi bằng kính lúp 10x. Phần lớn trường hợp, bảng dưới đây đủ để bạn xếp nó vào đúng nhóm.

Dấu hiệuThạch anh hồng tự nhiênThạch anh nhuộm hồngThuỷ tinh hồng
Độ trongMờ như sương, xuyên sáng một phầnThường trắng đục hoặc trong có rạnThường trong vắt hoặc mờ đều như sữa
MàuHồng nhạt, hồng phấn, phân bố khá đềuMàu đậm đọng thành đường theo vết rạnHồng đều, có khi rực, có vệt xoáy
Bên trongVết rạn tự nhiên, sợi mờ, có khi đốm nhỏMạng vết rạn tô màu như mạng nhệnBọt khí tròn, vệt chảy
Ở lỗ khoan (nếu là hạt)Màu như phần còn lạiMàu đậm đọng ở miệng lỗMép lỗ có thể sứt hình vỏ sò
Dưới đèn pin chiếu sau lưngÁnh hồng dịu, có khi hiện sao sáu cánhThấy rõ đường rạn đậm màuSáng đều, thấy bọt khí

Có những món thạch anh hồng được phủ một lớp màng hay sáp để bóng hơn và hồng hơn. Dấu hiệu là bề mặt bóng kiểu nhựa, có chỗ trầy lộ phần dưới nhạt hơn. Món như vậy vẫn là đá thật, nhưng người bán cần nói rõ.

Sao sáu cánh: điều thú vị ít người biết ở thạch anh hồng

Nếu bạn có một mặt cabochon thạch anh hồng tương đối trong, hãy thử chiếu đèn pin điện thoại từ phía sau viên đá, hoặc cầm viên đá rời giữa mắt và một bóng đèn nhỏ. Có viên sẽ hiện một ngôi sao sáu cánh mờ trôi bên trong. Đó là ánh sáng phản xạ trên những sợi khoáng vật nhỏ xếp theo ba hướng trong tinh thể.

Hiệu ứng này không có ở mọi viên. Nó cần viên đá đủ trong, các sợi xếp đều, và được mài vòm đúng hướng. Thuỷ tinh hồng thông thường không làm được điều này, còn thạch anh nhuộm thì thường quá rạn để thấy. Nên khi bạn thấy sao sáu cánh khi soi đèn, đó là một dấu hiệu tốt nghiêng về đá tự nhiên.

Tuy vậy, đừng biến nó thành phép thử bắt buộc. Rất nhiều viên thạch anh hồng tự nhiên chẳng hiện sao nào cả. Có sao là điểm cộng, không có sao không có nghĩa là giả. Và cũng có những loại kính có hiệu ứng sao làm riêng để giả đá sao, nhưng chúng hiếm gặp ở thạch anh hồng vì loại đá này vốn không đắt.

Soi thạch anh hồng tại nhà, từng bước

Không cần dụng cụ gì đặc biệt ngoài kính lúp 10x, đèn pin điện thoại và một tờ giấy trắng. Các bước dưới đây không làm hỏng đồ.

  1. Nhìn tổng thể dưới ánh sáng ban ngày. Hồng nhạt hơi mờ là bình thường. Hồng rực, trong suốt như kẹo thì ghi chú để soi kỹ hơn.
  2. Soi kính lúp tìm bọt khí. Bọt tròn, nhất là thành chuỗi hoặc thành cụm, là dấu hiệu rất mạnh của thuỷ tinh.
  3. Soi theo vết rạn. Nếu thấy màu hồng đậm đọng thành sợi chỉ chạy theo đường rạn còn phần giữa nhạt hẳn, đó là đá nhuộm.
  4. Với chuỗi hạt, soi miệng lỗ khoan. Màu tụ đậm ở miệng lỗ nghĩa là thuốc nhuộm đã ngấm qua lỗ.
  5. Chiếu đèn pin sau lưng mặt cabochon. Sao sáu cánh mờ là điểm cộng; thấy chi chít đường rạn đỏ là dấu hiệu nhuộm.
  6. Lau nhẹ một góc khuất bằng khăn ẩm trắng. Hàng nhuộm kém có thể để lại vệt hồng trên khăn. Đừng chà mạnh, đừng dùng cồn hay nước tẩy.

Phép soi tại nhà cho bạn biết khá chắc về thuỷ tinh và hàng nhuộm. Còn câu hỏi viên đá có bị phủ màng hay không, hay đá có nguồn gốc gì, cần người giám định.

Hiểu lầm hay gặp về thạch anh hồng

Thạch anh hồng thật thì phải trong. Ngược lại. Phần lớn thạch anh hồng tự nhiên đều hơi mờ. Viên trong vắt đại trà mới là thứ cần nghi.

Có vết rạn là hàng kém, hàng giả. Thạch anh hồng tự nhiên rất hay có rạn. Vết rạn chỉ đáng lo khi chạm ra mặt đá, có thể làm sứt, hoặc khi màu đọng theo nó.

Thạch anh hồng giúp tình duyên, giúp ngủ ngon. Không có cơ sở nào cho chuyện ấy. Trang sức thạch anh hồng đẹp vì màu dịu và dễ đeo, chỉ vậy thôi. Người bán nào dựa vào lời hứa kiểu này để nâng giá thì bạn nên cẩn thận với cả những lời khác của họ.

Đá càng nặng càng thật. Thuỷ tinh có tỷ trọng gần với thạch anh, cầm tay không phân biệt được. Cân chỉ có ích khi so với nhựa, còn với thuỷ tinh thì không.

Ngâm nước muối, phơi trăng để làm sạch đá. Nước muối có thể làm hại khung kim loại và dây xâu. Phơi ngoài trời thì nắng ban ngày mới là điều cần tránh, vì nó có thể làm nhạt màu đá.

Thạch anh hồng nhạt màu: vì sao và giữ thế nào

Thạch anh hồng là một trong những loại thạch anh dễ nhạt màu dưới ánh nắng mạnh kéo dài. Không phải viên nào cũng nhạt, và cũng không nhạt sau vài ngày đi biển. Nhưng món đồ treo cạnh cửa sổ nắng chiếu nhiều năm, hay vòng tay đeo liên tục khi làm việc ngoài trời, có thể nhạt đi thấy rõ.

Vì vậy, nếu một chuỗi hạt cũ của mẹ có hạt nhạt hơn hạt khác, chưa chắc là bị trộn đá giả. Có thể những hạt nằm phía ngoài, hay phơi nắng nhiều hơn, đã nhạt trước. Thuỷ tinh và đá nhuộm bằng thuốc bền thì đôi khi lại giữ màu tốt hơn, nên nhạt màu không phải dấu hiệu của hàng giả.

Cách giữ: cất trong hộp kín sáng, không trưng ở bậu cửa sổ, tháo ra khi ở ngoài nắng lâu. Không dùng máy sấy nóng để làm khô, không để trong xe nắng trưa. Với hàng nhuộm thì tránh thêm nước nóng, mồ hôi nhiều và mỹ phẩm, vì thuốc nhuộm có thể lem ra quần áo sáng màu.

Mua thạch anh hồng: câu hỏi và dòng chữ trên hoá đơn

Thạch anh hồng không đắt, nên người ta ít khi đòi giấy kiểm định. Nhưng vài câu hỏi đơn giản vẫn giúp bạn tránh mua thuỷ tinh với giá đá.

  • "Đây là thạch anh hồng tự nhiên hay thuỷ tinh, đá nhuộm?" Hỏi thẳng, người bán đứng đắn sẽ trả lời thẳng.
  • "Đá có phủ sáp, phủ màng hay nhuộm thêm màu không?" Nhất là với món màu rực bất thường.
  • Với chuỗi hạt: "Dây là dây gì, có thắt nút giữa các hạt không?" Dây chun rẻ mau giãn, đứt là rơi cả chuỗi.
  • Trên hoá đơn nên có: "thạch anh hồng tự nhiên", số hạt hoặc kích thước mặt đá, kiểu dây hoặc khung, kim loại và tuổi kim loại nếu có.
  • Với mặt chạm lớn, giá cao: hỏi điều kiện đổi trả nếu giám định cho kết quả khác mô tả.

Khi tặng quà, bạn nên giữ hoá đơn kèm món đồ. Người nhận sau này muốn sửa khung, xâu lại hạt hay nhờ giám định sẽ dễ hơn nhiều khi có mô tả ban đầu.

Đeo và làm sạch thạch anh hồng

Thạch anh hồng đủ cứng để đeo thường ngày, nhưng vì hay có rạn bên trong nên chịu va đập kém hơn thạch anh tím sạch. Nhẫn mặt cabochon nên có khung bao quanh, mặt dây nên có viền bảo vệ phần rìa mỏng. Tránh làm rơi xuống nền gạch: một cú rơi có thể làm vết rạn sẵn có lan ra mặt đá.

Làm sạch bằng nước ấm và xà phòng dịu, dùng khăn mềm lau, rồi để khô tự nhiên trong bóng râm. Không dùng máy siêu âm, không dùng hơi nước nóng, vì rung và nhiệt có thể làm vết rạn lan. Với chuỗi hạt, đừng ngâm cả chuỗi vào nước; chỉ lau từng hạt bằng khăn ẩm để dây xâu không bị ướt lâu.

Khi cất, để riêng trong túi vải hoặc ngăn có lót. Thạch anh hồng làm trầy được ngọc trai, hổ phách, opal, còn bản thân nó dễ bị trầy bởi đá cứng hơn. Một hộp có ngăn nhỏ giá không cao nhưng cứu được nhiều món đồ khỏi những vết xước mà bạn không nhận ra cho tới khi đã muộn.

Câu hỏi thường gặp

Thạch anh hồng thật có trong suốt không?

Rất ít khi. Phần lớn thạch anh hồng tự nhiên đều hơi mờ như sương. Viên trong vắt, hồng đậm bán đại trà thường là thuỷ tinh hoặc đá đã xử lý.

Làm sao biết thạch anh hồng bị nhuộm?

Soi kính lúp theo các vết rạn. Màu hồng đậm đọng thành đường theo vết rạn và tụ ở miệng lỗ khoan là dấu hiệu của đá nhuộm. Lau nhẹ một góc khuất bằng khăn ẩm trắng cũng có khi thấy vệt màu.

Thấy sao sáu cánh khi soi đèn có nghĩa là đá thật?

Đó là điểm cộng khá tốt cho thạch anh hồng tự nhiên. Nhưng nhiều viên thật không hiện sao, nên không có sao không có nghĩa là giả. Thuỷ tinh hồng thông thường thì không cho hiệu ứng này.

Thạch anh hồng có bị phai màu không?

Có thể nhạt dần nếu phơi nắng mạnh trong thời gian dài. Cất trong hộp, tránh bậu cửa sổ và tháo ra khi ở ngoài nắng lâu. Nhạt màu theo năm tháng không phải dấu hiệu của hàng giả.

Có cần giấy kiểm định cho trang sức thạch anh hồng?

Với món thông thường thì ít khi cần. Với mặt chạm lớn hoặc món giá cao, nên xin quyền đem đi giám định để chắc không phải thuỷ tinh hay đá ghép.

Thạch anh hồng có giúp tình duyên hay sức khoẻ không?

Không có cơ sở nào cho điều đó. Thạch anh hồng là một loại đá trang sức đẹp và dễ đeo, nên chọn vì bạn thích màu và kiểu dáng của nó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138